Bên cạnh những kết quả tích cực mà BIM mang lại trong công tác thiết kế, điều chỉnh dự án, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hải Phòng cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều khó khăn thực tiễn khi đưa công nghệ này vào hai dự án có quy mô, tính chất kỹ thuật khác nhau: Dự án đầu tư xây dựng nút giao thông giữa đường Bùi Viện và đường Võ Nguyên Giáp, và Dự án đầu tư xây dựng cầu Nguyễn Trãi và chỉnh trang đô thị vùng phụ cận.
Hai dự án, hai mức độ ứng dụng
Tại nút giao Bùi Viện – Võ Nguyên Giáp, BIM được ứng dụng ở các nội dung: mô hình hóa 3D, phối hợp các bộ môn kỹ thuật trên cùng mô hình số, kiểm tra – xử lý xung đột kỹ thuật và trực quan hóa phương án thiết kế.
Tại cầu Nguyễn Trãi – công trình cầu dây văng có độ phức tạp kỹ thuật cao hơn nhiều – BIM được triển khai sâu hơn: mô hình hóa chi tiết đến từng cấu kiện (cọc khoan nhồi, bệ mố, trụ, dầm, dây văng, cốt thép...), xây dựng môi trường dữ liệu chung (CDE), và cập nhật tiến độ thi công thực tế theo thời gian trong giai đoạn thi công.
Những khó khăn chung
Dù khác dự án, cả hai đều gặp những vướng mắc tương đồng:
- Nhân lực: cán bộ, kỹ sư còn quen làm việc theo hồ sơ 2D truyền thống; thiếu người chuyên sâu về BIM; nhân sự tham gia dự án nhiều xáo trộn, ảnh hưởng đến việc cập nhật dữ liệu hằng ngày; đào tạo mới dừng ở mức ngắn hạn.
- Thiết bị, công nghệ: BIM đòi hỏi cấu hình máy tính, phần mềm cao hơn hẳn cách làm truyền thống; nhà thầu, tư vấn nhiều nơi chưa đáp ứng; đường truyền tại một số công trường còn gián đoạn.
- Tiêu chuẩn, quy trình, dữ liệu: chưa có thông tư hướng dẫn đầy đủ, đồng bộ, đặc biệt thiếu hướng dẫn riêng cho công trình giao thông; quy trình quản lý, nghiệm thu, bàn giao dữ liệu BIM và trách nhiệm các bên chưa rõ ràng, khiến mỗi đơn vị làm một kiểu, chất lượng mô hình không đồng đều.
- Phạm vi áp dụng: BIM hiện chủ yếu dừng ở giai đoạn thiết kế, chưa mở rộng sang thi công, vận hành; hồ sơ nghiệm thu vẫn song song theo cách truyền thống. Từ thực tế cầu Nguyễn Trãi còn cho thấy một nghịch lý: mô hình càng chi tiết càng hữu ích cho quản lý lâu dài, nhưng lại tạo gánh nặng cập nhật dữ liệu hằng ngày.
Đề xuất, kiến nghị
- Đào tạo chuyên sâu, xây dựng đội ngũ nòng cốt, hình thành tổ BIM chuyên trách tại các phòng dự án; yêu cầu cập nhật dữ liệu hằng ngày lên nền tảng chung; có chính sách đãi ngộ và yêu cầu cam kết gắn bó với đội ngũ triển khai BIM.
- Trang bị thiết bị đạt cấu hình tối thiểu cho tất cả các bên ngay từ đầu dự án.
- Từng bước mở rộng BIM sang quản lý thi công, tiến độ, khối lượng, chất lượng, vận hành – bảo trì, thay vì chỉ dừng ở thiết kế.
Kết luận
Những khó khăn tương đồng ở hai dự án có quy mô khác nhau cho thấy đây là bài toán chung trong quá trình chuyển đổi số của Ban, không phải vướng mắc riêng lẻ của một công trình. Việc chủ động nhìn nhận hạn chế và đề xuất giải pháp cụ thể là tiền đề để BIM được ứng dụng sâu rộng, xuyên suốt vòng đời công trình hơn trong thời gian tới.